Đăng ký bản quyền phần mềm

By LAWPRO
11/10/2026

Đăng ký bản quyền: Hồ sơ, lệ phí và thời hạn 2026

Đăng ký bản quyền là thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả. Trong đó: Phần mềm được đăng ký dưới loại hình chương trình máy tính, logo dưới loại hình tác phẩm mỹ thuật ứng dụng. Thủ tục không bắt buộc, nhưng Giấy chứng nhận giúp chủ sở hữu không phải chứng minh quyền của mình khi có tranh chấp.

Bài viết hướng dẫn hồ sơ, lệ phí, mẫu tờ khai mới theo Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL và giải thích vì sao logo cần cả bản quyền lẫn đăng ký nhãn hiệu. Đây là bài chuyên sâu thuộc nhóm dịch vụ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của Công ty Luật LAWPRO.

Phần mềm, logo được bảo hộ theo cơ chế nào?

Phần mềm (chương trình máy tính) được bảo hộ như tác phẩm văn học, dù thể hiện dưới dạng mã nguồn hay mã máy. Quyền tác giả bảo hộ hình thức thể hiện của mã, không bảo hộ ý tưởng, thuật toán hay chức năng.
Logo được bảo hộ quyền tác giả như tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, đồng thời có thể đăng ký nhãn hiệu để độc quyền sử dụng trong kinh doanh.

Quyền tác giả phát sinh tự động từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phụ thuộc vào việc đăng ký.

Có bắt buộc đăng ký bản quyền không? Lợi ích là gì?

Không bắt buộc. Tuy vậy doanh nghiệp nên đăng ký vì:

Giảm nghĩa vụ chứng minh. Người có Giấy chứng nhận không phải chứng minh quyền thuộc về mình khi có tranh chấp, trừ khi có chứng cứ ngược lại.
Xác lập mốc thời gian sáng tạo và công bố, rất quan trọng khi tranh chấp với nhân viên cũ, đối tác thiết kế hoặc bên sao chép.
Thuận lợi khi giao dịch. Nhà đầu tư, bên mua doanh nghiệp, bên nhận li-xăng thường yêu cầu chứng cứ về quyền đối với phần mềm, nhận diện thương hiệu.
Dễ yêu cầu gỡ bỏ nội dung sao chép trên nền tảng số.

Ai là chủ sở hữu: doanh nghiệp, nhân viên hay bên thiết kế thuê ngoài?

Đây là điểm phát sinh tranh chấp nhiều nhất, cần làm rõ trước khi nộp hồ sơ:

Nhân viên viết phần mềm theo nhiệm vụ được giao: doanh nghiệp là chủ sở hữu quyền tài sản, trừ khi có thỏa thuận khác. Nhân viên vẫn là tác giả và giữ các quyền nhân thân.
Thuê bên ngoài thiết kế logo, viết phần mềm: bên giao kết hợp đồng thuê sáng tạo là chủ sở hữu quyền tài sản, trừ khi có thỏa thuận khác.
Mua lại sản phẩm có sẵn: cần hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả bằng văn bản.

Doanh nghiệp nên có quyết định giao việc, điều khoản sở hữu trí tuệ trong hợp đồng lao động và hợp đồng thiết kế ngay từ đầu. Thiếu các tài liệu này, hồ sơ đăng ký đứng tên doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn.

Hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm

Tờ khai đăng ký quyền tác giả đối với chương trình máy tính (Mẫu số 03 Phụ lục I Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL).
Bản sao tác phẩm: bản in mã nguồn, kèm bản mô tả và hình ảnh giao diện phần mềm.
Tài liệu chứng minh quyền nộp hồ sơ: quyết định giao việc, hợp đồng thuê viết phần mềm hoặc hợp đồng chuyển nhượng.
Cam đoan của tác giả về việc sáng tạo tác phẩm, khi người ký tờ khai không đồng thời là tác giả.

Hồ sơ đăng ký bản quyền logo

Tờ khai đăng ký quyền tác giả đối với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng (Mẫu số 02).
Bản in mẫu logo.
Hợp đồng thiết kế, quyết định giao việc hoặc văn bản chuyển giao quyền.
Cam đoan của tác giả.

Giấy tờ chung

Giấy ủy quyền, nếu nộp qua đại diện;
Văn bản đồng ý của các đồng tác giả, đồng chủ sở hữu, nếu có;
Bản mô tả và cam đoan về việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo tác phẩm, nếu có. Đây là yêu cầu mới của Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL, có hiệu lực từ ngày 22/4/2026.

Quy trình, thời hạn và lệ phí

Chuẩn bị hồ sơ theo đúng loại hình tác phẩm. Chọn sai loại hình là lý do hồ sơ bị trả lại.
Nộp hồ sơ tại Cục Bản quyền tác giả: trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.
Cục xem xét hồ sơ. Theo Điều 52 Luật Sở hữu trí tuệ, thời hạn cấp Giấy chứng nhận là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.
Nhận Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Loại hình tác phẩm	Lệ phí cấp Giấy chứng nhận (đồng)
Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu	600.000
Tác phẩm mỹ thuật ứng dụng (logo, bao bì)	400.000
Tác phẩm viết, âm nhạc, nhiếp ảnh	100.000

Căn cứ: Thông tư 211/2016/TT-BTC. Lệ phí cấp lại bằng 50% mức cấp lần đầu.

Đăng ký bản quyền logo và đăng ký nhãn hiệu khác nhau thế nào?

Tiêu chí	Bản quyền logo	Nhãn hiệu
Bảo hộ cái gì	Hình thức thể hiện của bản vẽ	Dấu hiệu phân biệt hàng hóa, dịch vụ
Cơ quan	Cục Bản quyền tác giả	Cục Sở hữu trí tuệ
Phát sinh quyền	Tự động khi tác phẩm được định hình	Khi được cấp Giấy chứng nhận
Thẩm định	Không thẩm định khả năng trùng	Thẩm định nội dung 5 tháng
Thời hạn bảo hộ	75 năm kể từ khi công bố lần đầu	10 năm, gia hạn nhiều lần
Chống được	Sao chép bản vẽ logo	Dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn

Kết luận thực tế: đăng ký bản quyền logo không ngăn được người khác dùng logo tương tự cho cùng loại sản phẩm. Muốn độc quyền sử dụng trong kinh doanh, phải đăng ký nhãn hiệu. Nên làm cả hai: bản quyền trước để có chứng cứ sớm, đồng thời nộp đơn nhãn hiệu theo thủ tục đăng ký nhãn hiệu 2026.

Lưu ý riêng với phần mềm

Bảo mật mã nguồn. Cân nhắc phạm vi mã nguồn nộp kèm hồ sơ và kết hợp cơ chế bí mật kinh doanh với phần lõi.
Mã nguồn mở và mã do bên thứ ba cung cấp. Chỉ đăng ký phần do mình sáng tạo; rà soát giấy phép nguồn mở trước khi tuyên bố quyền sở hữu.
Phần mềm có dùng trí tuệ nhân tạo để lập trình. Phải mô tả và cam đoan về việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hồ sơ.
Cập nhật phiên bản. Phiên bản thay đổi lớn nên đăng ký bổ sung.
Giải pháp kỹ thuật đằng sau phần mềm có thể cần bảo hộ dưới dạng sáng chế, vì quyền tác giả không bảo hộ ý tưởng và thuật toán.

Câu hỏi thường gặp về đăng ký bản quyền phần mềm, logo

Đăng ký bản quyền phần mềm mất bao lâu?

Theo Điều 52 Luật Sở hữu trí tuệ, thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là 15 ngày làm việc kể từ ngày Cục Bản quyền tác giả nhận hồ sơ hợp lệ. Hồ sơ thiếu hoặc sai sẽ phải bổ sung và kéo dài thời gian.

Lệ phí đăng ký bản quyền phần mềm, logo là bao nhiêu?

Lệ phí nhà nước là 600.000 đồng cho chương trình máy tính và 400.000 đồng cho tác phẩm mỹ thuật ứng dụng như logo, theo Thông tư 211/2016/TT-BTC. Mức này chưa gồm phí dịch vụ.

Đã đăng ký bản quyền logo thì có cần đăng ký nhãn hiệu không?

Có. Bản quyền chỉ chống việc sao chép bản vẽ logo. Để ngăn người khác dùng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn cho hàng hóa, dịch vụ, doanh nghiệp phải đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ.

Logo thuê freelancer thiết kế thì ai đứng tên chủ sở hữu?

Doanh nghiệp thuê thiết kế là chủ sở hữu quyền tài sản nếu có hợp đồng thuê sáng tạo và không có thỏa thuận khác. Người thiết kế vẫn là tác giả. Hồ sơ đăng ký cần hợp đồng thiết kế và cam đoan của tác giả.

Phần mềm có sử dụng AI để viết mã có đăng ký bản quyền được không?

Hồ sơ đăng ký hiện yêu cầu bản mô tả và cam đoan về việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo tác phẩm, nếu có. Việc xác lập quyền đối với phần do AI tạo ra phụ thuộc vào mức độ đóng góp sáng tạo của con người và quy định chi tiết của Chính phủ, nên cần đánh giá theo từng trường hợp.

Bản quyền phần mềm được bảo hộ trong bao lâu?

Quyền tài sản đối với chương trình máy tính được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết. Với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng như logo, thời hạn là 75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu.