Dự án đầu tư chậm tiến độ: Khi nào bị chấm dứt hoạt động?
Dự án đầu tư chậm tiến độ quá 24 tháng: Khi nào bị chấm dứt hoạt động theo Luật Đầu tư 2025?
Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/03/2026) bổ sung căn cứ mới: cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt hoạt động dự án đầu tư chậm tiến độ nếu sau 24 tháng kể từ thời điểm kết thúc tiến độ mà nhà đầu tư vẫn không hoàn thành mục tiêu. Trình tự thực hiện được hướng dẫn tại Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/03/2026.
Trả lời ngắn: dự án đầu tư chậm tiến độ không bị chấm dứt ngay. Theo điểm b khoản 2 Điều 36 Luật Đầu tư 2025, cơ quan đăng ký đầu tư chỉ chấm dứt khi đã quá 24 tháng kể từ mốc kết thúc tiến độ ghi trong văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mà mục tiêu chưa hoàn thành và dự án không thuộc trường hợp được điều chỉnh tiến độ.
Tình huống giả định
Công ty A được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án nhà máy chế biến nông sản. Tiến độ ghi trong giấy chứng nhận: hoàn thành xây dựng và đi vào hoạt động trong quý IV/2024. Do khó khăn về vốn, đến tháng 11/2026 nhà máy mới hoàn thành khoảng một nửa hạng mục.
Công ty A cho rằng mình đã nộp đủ tiền thuê đất, chưa bị xử phạt nên dự án “an toàn”. Liệu dự án có thể bị chấm dứt, và từ thời điểm nào?
Pháp luật quy định thế nào về dự án đầu tư chậm tiến độ?
Căn cứ chấm dứt vì chậm tiến độ. Điểm b khoản 2 Điều 36 Luật Đầu tư 2025 quy định cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động của dự án khi “sau 24 tháng kể từ thời điểm kết thúc tiến độ thực hiện các mục tiêu hoạt động của dự án đầu tư hoặc mục tiêu hoạt động của từng giai đoạn (nếu có)” mà nhà đầu tư vẫn không hoàn thành và không thuộc trường hợp được điều chỉnh tiến độ, trừ trường hợp dự án bị thu hồi đất (điểm đ).
Thời gian không bị tính vào tiến độ. Khoản 3 Điều 31 Luật Đầu tư 2025 và khoản 2 Điều 28 Nghị định 96/2026/NĐ-CP loại trừ thời gian bị chậm do bất khả kháng, chậm giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, do cơ quan nhà nước yêu cầu hoặc chậm thủ tục hành chính, do thay đổi quy hoạch, hoặc do quá trình thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Mốc tính tiến độ khi chậm bàn giao đất. Theo điểm c khoản 1 và khoản 4 Điều 28 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nếu đã có quyết định giao đất, cho thuê đất nhưng chậm bàn giao, tiến độ được tính từ ngày bàn giao đất trên thực địa. Nhà đầu tư không phải làm thủ tục điều chỉnh giấy tờ đầu tư vì lý do này.
Giới hạn điều chỉnh tiến độ. Khoản 4 Điều 33 Luật Đầu tư 2025 không cho dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư điều chỉnh tiến độ quá 24 tháng so với tiến độ ban đầu, trừ 7 trường hợp ngoại lệ (bất khả kháng, chậm giao đất, yêu cầu của cơ quan nhà nước, thay đổi quy hoạch, thay đổi hoặc bổ sung mục tiêu, tăng vốn từ 20% trở lên làm thay đổi quy mô, trường hợp khác do Chính phủ quy định).
So sánh với Luật Đầu tư 2020
|
Nội dung |
Luật Đầu tư 2020 (Luật số 61/2020/QH14) |
Luật Đầu tư 2025 (Luật số 143/2025/QH15) |
Điểm thay đổi |
|
Chấm dứt vì không hoàn thành mục tiêu đúng tiến độ |
Khoản 2 Điều 48 không có căn cứ riêng |
Điểm b khoản 2 Điều 36: sau 24 tháng kể từ mốc kết thúc tiến độ |
Trước đây chưa có |
|
Chấm dứt liên quan đến thu hồi đất |
Điểm d khoản 2 Điều 48: thu hồi đất do không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng |
Điểm đ khoản 2 Điều 36: thuộc trường hợp bị thu hồi đất theo pháp luật đất đai |
Mở rộng theo mọi căn cứ thu hồi đất |
|
Kéo dài tiến độ phải điều chỉnh chủ trương |
Điểm d khoản 3 Điều 41: vượt quá 12 tháng |
Điểm c khoản 3 Điều 33: quá 24 tháng theo khoản 4 |
Nới ngưỡng từ 12 lên 24 tháng |
|
Tổ chức kinh tế đã giải thể nhưng dự án chưa xử lý |
Chưa quy định |
Điểm i khoản 2 Điều 36 |
Trước đây chưa có |
|
Ngoại lệ được điều chỉnh tiến độ quá 24 tháng |
6 trường hợp (khoản 4 Điều 41) |
7 trường hợp, thêm “trường hợp khác theo quy định của Chính phủ” (khoản 4 Điều 33) |
Linh hoạt hơn |
Nội dung Luật Đầu tư 2020 đối chiếu theo Văn bản hợp nhất số 10/VBHN-VPQH năm 2022.
Phân tích tình huống của Công ty A
Xác định mốc 24 tháng. Tiến độ kết thúc trong quý IV/2024. Nếu không có khoảng thời gian nào được loại trừ, mốc 24 tháng rơi vào quý IV/2026. Sau mốc này, Công ty A đã thuộc diện có thể bị chấm dứt theo điểm b khoản 2 Điều 36.
Lý do “thiếu vốn” không phải là ngoại lệ. Khó khăn tài chính của nhà đầu tư không nằm trong các trường hợp tại khoản 4 Điều 33 Luật Đầu tư 2025 hoặc khoản 2 Điều 28 Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Việc đã nộp tiền thuê đất hay chưa bị xử phạt cũng không loại trừ căn cứ này.
Có thể còn “dư địa” thời gian. Nếu Công ty A chứng minh được đất được bàn giao trên thực địa muộn hơn ngày ghi trong quyết định cho thuê đất, mốc tiến độ được tính lại từ ngày bàn giao. Tương tự, khoảng thời gian bị thanh tra, kiểm tra hoặc chờ cơ quan nhà nước giải quyết thủ tục có thể không bị tính vào tiến độ.
Hướng xử lý và rủi ro khi chấm dứt hoạt động dự án đầu tư
Trình tự chấm dứt. Theo điểm c khoản 2 Điều 66 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, cơ quan đăng ký đầu tư ra quyết định chấm dứt, đồng thời thu hồi quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu có) và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Các văn bản này chấm dứt hiệu lực từ ngày quyết định chấm dứt có hiệu lực (điểm d).
Với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan đăng ký đầu tư chỉ chấm dứt sau khi có ý kiến của cơ quan chấp thuận chủ trương (khoản 3 Điều 36 Luật Đầu tư 2025).
Hệ quả. Nhà đầu tư tự thanh lý dự án theo pháp luật về thanh lý tài sản. Quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất được xử lý theo pháp luật đất đai (khoản 4, 5 Điều 36 Luật Đầu tư 2025; khoản 8 Điều 66 Nghị định 96/2026/NĐ-CP). Rủi ro mất đất, mất chi phí đã đầu tư và ảnh hưởng uy tín khi xin dự án mới là rất lớn.
Hướng xử lý cho Công ty A:
- Rà soát hồ sơ: quyết định cho thuê đất, biên bản bàn giao đất, văn bản của cơ quan nhà nước, biên bản thanh tra, kiểm tra để xác định đúng mốc tiến độ.
- Nếu có căn cứ thuộc khoản 4 Điều 33 Luật Đầu tư 2025, khẩn trương làm thủ tục điều chỉnh tiến độ trước khi cơ quan đăng ký đầu tư xem xét chấm dứt.
- Cân nhắc chấm dứt một phần dự án (khoản 6 Điều 66 Nghị định 96/2026/NĐ-CP) để giữ phần đã hoàn thành.
- Cân nhắc chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư có năng lực tài chính nếu đáp ứng điều kiện của Luật Đầu tư 2025.
Lưu ý để phòng ngừa
- Khi lập hồ sơ, đề xuất tiến độ thực tế, chia giai đoạn rõ ràng; vì căn cứ 24 tháng có thể áp dụng cho từng giai đoạn.
- Lưu giữ đầy đủ chứng cứ về các khoảng thời gian chậm do phía Nhà nước, bất khả kháng.
- Theo dõi mốc tiến độ trong giấy tờ đầu tư như một nghĩa vụ tuân thủ định kỳ, không chỉ là mục tiêu kinh doanh.
- Chủ động đề nghị điều chỉnh sớm thay vì chờ cơ quan quản lý phát hiện.
Câu hỏi thường gặp
Dự án chậm tiến độ 12 tháng đã bị chấm dứt chưa? Chưa. Căn cứ tại điểm b khoản 2 Điều 36 Luật Đầu tư 2025 chỉ áp dụng sau 24 tháng kể từ thời điểm kết thúc tiến độ, và chỉ khi dự án không thuộc trường hợp được điều chỉnh tiến độ.
Nhà đầu tư tự chấm dứt dự án phải thông báo trong bao lâu? Trong 15 ngày làm việc kể từ ngày quyết định chấm dứt, nhà đầu tư gửi thông báo và các giấy tờ liên quan cho cơ quan đăng ký đầu tư (điểm a khoản 2 Điều 66 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).
Kết luận
Luật Đầu tư 2025 đặt ra “giới hạn chịu đựng” rõ ràng đối với dự án đầu tư chậm tiến độ: 24 tháng sau mốc tiến độ cam kết. Xác định đúng mốc và tận dụng các trường hợp loại trừ là chìa khóa để bảo vệ dự án.
Để được rà soát tiến độ, đánh giá rủi ro và thực hiện thủ tục điều chỉnh, chuyển nhượng dự án, quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ Công ty Luật LAWPRO qua hotline 0936 779 799.
Căn cứ pháp lý: Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 ngày 11/12/2025; Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/03/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư; Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 ngày 17/06/2020 (Văn bản hợp nhất số 10/VBHN-VPQH năm 2022).
