Điều kiện tiếp cận thị trường nhà đầu tư nước ngoài 2026

9 điều cần biết về điều kiện tiếp cận thị trường nhà đầu tư nước ngoài theo Luật Đầu tư 2025

Điều kiện tiếp cận thị trường nhà đầu tư nước ngoài hiện được quy định tại Điều 8 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và Mục 2 Chương II, Phụ lục I Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/03/2026. Nghị định 96/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 31/2021/NĐ-CP, công bố 23 ngành, nghề chưa được tiếp cận và 62 ngành, nghề tiếp cận có điều kiện.

Trả lời nhanh: nhà đầu tư nước ngoài được tiếp cận thị trường như nhà đầu tư trong nước, trừ các ngành, nghề trong Danh mục hạn chế tại Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Ngành ở Mục A thì chưa được đầu tư; ngành ở Mục B thì phải đáp ứng điều kiện về tỷ lệ sở hữu, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động, năng lực nhà đầu tư hoặc điều kiện khác.

9 điều cần biết về điều kiện tiếp cận thị trường nhà đầu tư nước ngoài

1. Nguyên tắc chung là đối xử như nhà đầu tư trong nước

Khoản 1 Điều 8 Luật Đầu tư 2025 quy định nhà đầu tư nước ngoài được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như nhà đầu tư trong nước, trừ ngành, nghề thuộc Danh mục hạn chế. Khoản 1 Điều 17 Nghị định 96/2026/NĐ-CP nhắc lại nguyên tắc này. Nói cách khác, ngoài Danh mục, “cửa” thị trường được mở như nhau.

2. Danh mục hạn chế gồm hai nhóm: 23 ngành “đóng” và 62 ngành “có điều kiện”

Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP chia làm hai mục. Mục A gồm 23 ngành, nghề chưa được tiếp cận, ví dụ: hoạt động báo chí, đánh bắt hoặc khai thác hải sản, dịch vụ điều tra và an ninh, dịch vụ công chứng, thừa phát lại, đấu giá tài sản, kinh doanh tạm nhập tái xuất, dịch vụ lữ hành (trừ lữ hành quốc tế đón khách vào Việt Nam). Theo khoản 2 Điều 17, nhà đầu tư nước ngoài không được đầu tư vào các ngành này.

Mục B gồm 62 ngành, nghề tiếp cận có điều kiện, như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, viễn thông, quảng cáo, giáo dục, logistics, kinh doanh bất động sản, dịch vụ pháp lý, kiểm toán, kế toán.

3. Năm loại điều kiện có thể bị áp dụng

Khoản 3 Điều 8 Luật Đầu tư 2025 liệt kê điều kiện tiếp cận thị trường gồm: (a) tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ; (b) hình thức đầu tư; (c) phạm vi hoạt động đầu tư; (d) năng lực nhà đầu tư, đối tác tham gia; (đ) điều kiện khác theo luật, nghị quyết, pháp lệnh, nghị định và điều ước quốc tế. Bộ Tài chính chủ trì tập hợp, đăng tải các điều kiện này trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư (khoản 1 Điều 18 Nghị định 96/2026/NĐ-CP).

4. Doanh nghiệp Việt Nam có vốn nước ngoài trên 50% cũng bị áp dụng

Theo điểm b khoản 1 Điều 16 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, Danh mục áp dụng cả với tổ chức kinh tế thuộc điểm a, b, c khoản 1 Điều 20 Luật Đầu tư 2025, tức tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài (trực tiếp hoặc gián tiếp) nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, hoặc công ty hợp danh có đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài. Khi các tổ chức này thành lập tổ chức kinh tế khác, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp hoặc ký hợp đồng BCC thì phải đáp ứng điều kiện như nhà đầu tư nước ngoài.

5. Người có hai quốc tịch được lựa chọn cách áp dụng

Khoản 2 Điều 16 Nghị định 96/2026/NĐ-CP cho phép công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài chọn áp dụng điều kiện và thủ tục như nhà đầu tư trong nước hoặc như nhà đầu tư nước ngoài. Nếu chọn như nhà đầu tư trong nước thì không được hưởng quyền và thực hiện nghĩa vụ dành cho nhà đầu tư nước ngoài.

6. Ngành Việt Nam chưa cam kết: xem pháp luật trong nước

Theo khoản 4 Điều 17 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, với ngành Việt Nam chưa cam kết mở cửa, nếu pháp luật Việt Nam không có hạn chế thì nhà đầu tư nước ngoài được tiếp cận như nhà đầu tư trong nước. Nếu đã có hạn chế thì áp dụng hạn chế đó.

Khi văn bản mới đặt thêm điều kiện, nhà đầu tư đã được chấp thuận được tiếp tục theo điều kiện cũ; nhưng hoạt động đầu tư mới hoặc bổ sung ngành, nghề phải đáp ứng điều kiện mới (khoản 5 Điều 17).

7. Điều ước quốc tế thuận lợi hơn được ưu tiên, nhưng phải “chọn một”

Nhà đầu tư thuộc đối tượng của điều ước quốc tế về đầu tư có điều kiện thuận lợi hơn pháp luật Việt Nam được áp dụng điều ước đó (khoản 8 Điều 17). Nếu thuộc nhiều điều ước có quy định khác nhau, nhà đầu tư được chọn một điều ước để áp dụng cho tất cả ngành, nghề và phải thực hiện toàn bộ quy định của điều ước đã chọn (khoản 9 Điều 17). Nhà đầu tư từ quốc gia, vùng lãnh thổ ngoài WTO được áp dụng điều kiện như thành viên WTO, trừ trường hợp có quy định khác (khoản 7 Điều 17).

8. Cách tính trần sở hữu khi có nhiều nhà đầu tư nước ngoài

Khoản 10 Điều 17 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định: tổng tỷ lệ sở hữu của tất cả nhà đầu tư nước ngoài trong một tổ chức kinh tế không vượt tỷ lệ cao nhất theo một điều ước áp dụng cho ngành, nghề đó. Doanh nghiệp có nhiều ngành, nghề với trần khác nhau thì áp dụng trần thấp nhất.

Công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư chứng khoán thực hiện theo pháp luật chứng khoán nếu có quy định khác.

9. Đáp ứng toàn bộ điều kiện của mọi ngành và cả điều kiện ngoài Danh mục

Đầu tư vào nhiều ngành trong Phụ lục I thì phải đáp ứng toàn bộ điều kiện của từng ngành (khoản 6 Điều 17). Ngoài ra, khoản 3 Điều 15 Nghị định 96/2026/NĐ-CP lưu ý các điều kiện khác có thể áp dụng cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài: sử dụng đất đai, lao động, tài nguyên; cung ứng dịch vụ công, độc quyền nhà nước; sở hữu, kinh doanh nhà ở, bất động sản; hỗ trợ, trợ cấp của Nhà nước; tham gia cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Điều kiện tiếp cận thị trường nhà đầu tư nước ngoài theo Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 96/2026Danh mục ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường thay đổi gì so với Nghị định 31/2021?

Nguyên tắc tại Điều 15–18 Nghị định 96/2026/NĐ-CP về cơ bản kế thừa Điều 15–18 Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Khác biệt chủ yếu nằm ở Phụ lục I:

Nội dung

Nghị định 31/2021/NĐ-CP

Nghị định 96/2026/NĐ-CP

Ghi chú

Số ngành chưa được tiếp cận (Mục A)

25 ngành (bản gốc)

23 ngành

Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và thiết bị quân sự đã chuyển sang Mục B từ Nghị định 239/2025/NĐ-CP

Số ngành tiếp cận có điều kiện (Mục B)

59 ngành (bản gốc), 61 ngành sau Nghị định 239/2025/NĐ-CP

62 ngành

Bổ sung “Hoạt động xây dựng của nhà thầu nước ngoài” (số 20 Mục B)

Dịch vụ in

“Dịch vụ in, dịch vụ phát hành xuất bản phẩm”

“Kinh doanh dịch vụ in (trừ in bao bì không chứa nhãn hàng hóa)…”

Thu hẹp phạm vi hạn chế

Thẩm định giá

“Dịch vụ thẩm định giá; tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa”

Chỉ còn “Dịch vụ tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa”

Bỏ thẩm định giá khỏi Mục B

Thương mại điện tử

“Hoạt động thương mại điện tử”

Quản lý, vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng tích hợp

Xác định cụ thể loại hoạt động bị hạn chế

Danh sách kiểm tra trước khi đầu tư

☐ Xác định mã ngành dự kiến và đối chiếu Mục A, Mục B Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
☐ Tra điều kiện cụ thể của ngành trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư và văn bản chuyên ngành.
☐ Xác định điều ước quốc tế áp dụng (WTO, hiệp định thương mại tự do, hiệp định đầu tư song phương) và lựa chọn phù hợp.
☐ Tính tổng tỷ lệ sở hữu nước ngoài, kể cả sở hữu gián tiếp qua tổ chức kinh tế trên 50% vốn nước ngoài.
☐ Rà soát điều kiện ngoài Danh mục: đất đai, lao động, bất động sản, hỗ trợ của Nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

Ngành không có trong Phụ lục I thì nhà đầu tư nước ngoài có bị giới hạn sở hữu không? Về tiếp cận thị trường thì không; nhà đầu tư được đối xử như nhà đầu tư trong nước (khoản 1 Điều 17). Tuy nhiên vẫn phải đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh của ngành có điều kiện nếu có.

Kết luận

Điều kiện tiếp cận thị trường nhà đầu tư nước ngoài theo Luật Đầu tư 2025 giữ nguyên tắc “mở trừ Danh mục”, trong khi Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP được điều chỉnh theo hướng cụ thể hơn. Kiểm tra kỹ Danh mục, điều ước áp dụng và trần sở hữu giúp nhà đầu tư tránh bị từ chối hồ sơ hoặc phải tái cấu trúc sau này.

Để được tư vấn cấu trúc đầu tư, thủ tục thành lập doanh nghiệp, góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, quý khách vui lòng liên hệ Công ty Luật LAWPRO qua hotline 0936 779 799.

Căn cứ pháp lý: Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 ngày 11/12/2025; Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/03/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư; Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26/03/2021 của Chính phủ (đã được sửa đổi bởi Nghị định số 239/2025/NĐ-CP ngày 03/09/2025).

Tin Liên Quan