Trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo Nghị định 200/2026
Trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo Nghị định 200/2026: 8 điều doanh nghiệp và nhà đầu tư cần biết
Từ ngày 05/6/2026, việc chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước thực hiện theo Nghị định 200/2026/NĐ-CP ngày 05/6/2026 của Chính phủ. Nghị định này thay thế Nghị định 153/2020/NĐ-CP và hai nghị định sửa đổi là Nghị định 65/2022/NĐ-CP, Nghị định 08/2023/NĐ-CP. Điểm đáng chú ý nhất là giới hạn nợ phải trả không quá 05 lần vốn chủ sở hữu và phạm vi trái phiếu mà nhà đầu tư cá nhân được mua bị thu hẹp.
Trả lời ngắn: từ ngày 05/6/2026, doanh nghiệp phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ phải đáp ứng chuẩn mới về hệ số nợ, mục đích phát hành và tài sản bảo đảm; nhà đầu tư cá nhân chỉ được mua một số loại trái phiếu. Dưới đây là 8 nội dung quan trọng.
8 điều cần biết về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo Nghị định 200/2026
1. Văn bản cũ hết hiệu lực, nhưng vẫn có ngoại lệ chuyển tiếp
Từ ngày 05/6/2026, ba nghị định cũ hết hiệu lực, trừ các trường hợp tại các khoản 2, 4, 6, 8 và 9 Điều 50 (Điều 49). Thông tư 138/2026/TT-BTC hướng dẫn Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, thay thế Thông tư 30/2023/TT-BTC và Thông tư 76/2024/TT-BTC. Chẳng hạn, trái phiếu phát hành từ ngày Nghị định 65/2022/NĐ-CP có hiệu lực đến trước ngày 05/6/2026 vẫn thay đổi điều khoản theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP (khoản 6 Điều 50).
2. Nợ phải trả không vượt quá 05 lần vốn chủ sở hữu
Theo điểm d khoản 1 Điều 13, nợ phải trả (bao gồm cả giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 05 lần vốn chủ sở hữu theo báo cáo tài chính năm đã kiểm toán.
Doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp phát hành để thực hiện dự án bất động sản, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ thực hiện theo pháp luật liên quan. Công ty mẹ tính trên báo cáo tài chính hợp nhất, vốn chủ sở hữu không gồm lợi ích cổ đông không kiểm soát.
3. Nhà đầu tư cá nhân chỉ được mua một số loại trái phiếu
Theo điểm d, đ khoản 1 Điều 9, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá nhân chỉ được mua:
- Trái phiếu (chuyển đổi, kèm chứng quyền, không chuyển đổi) của công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ;
- Trái phiếu của công ty không phải công ty đại chúng khi trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm và có tài sản bảo đảm hoặc có bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng, bảo đảm thanh toán toàn bộ gốc.
4. Xác nhận tư cách nhà đầu tư cá nhân có giá trị 01 năm
Điểm b khoản 2 Điều 9 giữ tiêu chí danh mục chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch có giá trị tối thiểu 02 tỷ đồng, tính bình quân theo ngày trong tối thiểu 180 ngày liền kề, không gồm giá trị vay ký quỹ và giao dịch mua bán lại. Điểm mới là kết quả xác định có giá trị trong vòng 01 năm kể từ ngày được xác nhận. Khi chuyển nhượng trái phiếu đã mua, không phải xác định lại tư cách (điểm c khoản 2 Điều 9).
5. Tài sản bảo đảm không được là cổ phiếu, phần vốn góp của chính doanh nghiệp
Với trái phiếu bán cho cá nhân của công ty chưa đại chúng, tài sản bảo đảm không bao gồm cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu, phần vốn góp của chính doanh nghiệp phát hành (điểm đ khoản 1 Điều 9). Trái phiếu phát hành trước ngày 05/6/2026 còn dư nợ được tiếp tục dùng các tài sản này đến khi thanh toán đủ lãi, gốc (khoản 4 Điều 50).
6. Thay đổi điều khoản phải mua lại trái phiếu của người không đồng ý
Khoản 4 Điều 5 cho phép doanh nghiệp thay đổi điều kiện, điều khoản trái phiếu và cả mục đích phát hành nếu đáp ứng đủ ba điều kiện:
- Được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án phát hành thông qua;
- Được người sở hữu đại diện từ 65% tổng số trái phiếu cùng loại đang lưu hành trở lên chấp thuận;
- Đã hoàn thành việc mua lại trước hạn trái phiếu của những người không chấp thuận.
Sau khi thay đổi, doanh nghiệp phải gửi yêu cầu điều chỉnh thông tin tới Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội trong 10 ngày; riêng thay đổi kỳ hạn phải gửi muộn nhất 05 ngày làm việc trước ngày đáo hạn ban đầu (khoản 2 Điều 9 Thông tư 138/2026/TT-BTC).
7. Mục đích phát hành và giá trị phát hành phải có căn cứ cụ thể
Theo khoản 2 Điều 5, mục đích phát hành là thực hiện dự án đầu tư theo các hình thức của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, cơ cấu lại nợ của chính doanh nghiệp hoặc mục đích khác theo pháp luật chuyên ngành. Khoản 2 Điều 6 yêu cầu giá trị phát hành căn cứ tổng mức đầu tư được phê duyệt (nếu để đầu tư dự án) hoặc giá trị khoản nợ được cơ cấu. Mệnh giá vẫn là 100 triệu đồng hoặc bội số của 100 triệu đồng (điểm a khoản 4 Điều 6).
8. Các mốc thời hạn trong quy trình chào bán
Với công ty không phải công ty đại chúng, Điều 15 quy định:
- Gửi bản công bố thông tin trước đợt chào bán cho nhà đầu tư và Sở giao dịch chứng khoán tối thiểu 01 ngày làm việc trước ngày bắt đầu đợt chào bán (khoản 2), theo mẫu tại Phụ lục III Thông tư 138/2026/TT-BTC;
- Hoàn thành phân phối trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu đợt chào bán (khoản 4);
- Công bố thông tin kết quả chào bán trong 10 ngày kể từ ngày kết thúc đợt chào bán (khoản 5).
Sau đó, doanh nghiệp đăng ký giao dịch tại Sở giao dịch chứng khoán trong 15 ngày làm việc kể từ ngày công bố kết quả (điểm b khoản 2 Điều 21). Trong thời gian trái phiếu lưu hành, sự kiện bất thường phải được công bố trong 24 giờ (khoản 5 Điều 23 Thông tư 138/2026/TT-BTC).

So sánh quy định cũ và mới về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ
|
Nội dung |
Quy định cũ |
Quy định mới (Nghị định 200/2026/NĐ-CP) |
Điểm thay đổi |
|
Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu |
Điều 9 Nghị định 153/2020/NĐ-CP không quy định |
Không quá 05 lần (điểm d khoản 1 Điều 13) |
Trước đây chưa có |
|
Trái phiếu cá nhân chuyên nghiệp được mua |
Mọi trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền (điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 153/2020/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP) |
Chỉ trái phiếu của công ty đại chúng… hoặc trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm và có bảo đảm/bảo lãnh (điểm d, đ khoản 1 Điều 9) |
Thu hẹp |
|
Thời hạn giá trị xác nhận tư cách cá nhân |
03 tháng (điểm d khoản 1 Điều 8 Nghị định 153/2020/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP) |
01 năm (điểm b khoản 2 Điều 9) |
Kéo dài |
|
Tài sản bảo đảm là cổ phiếu, phần vốn góp của chính doanh nghiệp |
Không có quy định loại trừ |
Không được dùng (điểm đ khoản 1 Điều 9) |
Trước đây chưa có |
|
Thay đổi điều kiện, điều khoản |
Cấp có thẩm quyền thông qua và từ 65% người sở hữu chấp thuận (khoản 4 Điều 5 Nghị định 153/2020/NĐ-CP, bổ sung bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP) |
Thêm thay đổi mục đích phát hành; phải hoàn thành mua lại trái phiếu của người không chấp thuận (khoản 4 Điều 5) |
Chặt chẽ hơn |
|
Thời hạn đăng ký giao dịch |
15 ngày làm việc từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký trái phiếu (điểm a khoản 3 Điều 16, sửa bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP) |
15 ngày làm việc từ ngày công bố kết quả chào bán (điểm b khoản 2 Điều 21) |
Đổi mốc tính |
Tác động và việc cần làm ngay
Doanh nghiệp nên tính ngay hệ số nợ dự kiến sau phát hành; nếu vượt 05 lần thì phải giảm quy mô hoặc tăng vốn chủ sở hữu. Doanh nghiệp có trái phiếu lưu hành cần xem Điều 50 trước khi đề xuất gia hạn và dự phòng tiền mua lại.
Danh sách kiểm tra trước khi chào bán:
- Hệ số nợ phải trả (gồm trái phiếu dự kiến) ≤ 05 lần vốn chủ sở hữu;
- Báo cáo tài chính năm trước đã kiểm toán;
- Phương án phát hành nêu rõ mục đích, giá trị phát hành có căn cứ;
- Nếu bán cho cá nhân: có xếp hạng tín nhiệm, tài sản bảo đảm hợp lệ hoặc bảo lãnh của tổ chức tín dụng, hợp đồng với Đại diện người sở hữu trái phiếu;
- Lịch công bố thông tin, phân phối, đăng ký giao dịch theo đúng mốc.
Câu hỏi thường gặp
Trái phiếu phát hành năm 2024 có phải theo Nghị định 200/2026 không? Chế độ báo cáo, công bố thông tin theo Nghị định mới (khoản 1 Điều 50); thay đổi điều khoản vẫn theo Nghị định 65/2022/NĐ-CP (khoản 6 Điều 50).
Công ty đại chúng có bị áp dụng giới hạn nợ 05 lần không? Có, khoản 1 Điều 16 dẫn chiếu điểm d khoản 1 Điều 13.
Kết luận
Nghị định 200/2026/NĐ-CP siết đòn bẩy, minh bạch mục đích sử dụng vốn và bảo vệ nhà đầu tư cá nhân trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.
Để được tư vấn phương án phát hành, rà soát điều kiện chào bán hoặc xử lý trái phiếu đang lưu hành, quý doanh nghiệp có thể liên hệ Công ty Luật LAWPRO qua hotline 0936 779 799.
Căn cứ pháp lý: Nghị định số 200/2026/NĐ-CP ngày 05/6/2026 của Chính phủ quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế; Nghị định số 153/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ; Nghị định số 65/2022/NĐ-CP ngày 16/9/2022 của Chính phủ; Nghị định số 08/2023/NĐ-CP ngày 05/3/2023 của Chính phủ; Thông tư số 138/2026/TT-BTC ngày 25/9/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.
