Nghị định 292/2026/NĐ-CP: điểm mới về quản lý ngoại thương
Nghị định 292/2026/NĐ-CP: điểm mới doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần biết
Nghị định 292/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương, có hiệu lực từ ngày 05/9/2026 và thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP. Văn bản bổ sung nhiều quy định về hàng hóa cấm, tạm nhập tái xuất, gia công và đại lý với nước ngoài. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên rà soát hợp đồng và quy trình nội bộ để thích ứng.

Tổng quan về Nghị định 292/2026/NĐ-CP
Nghị định 292/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 22/7/2026 (một số nguồn ghi ngày khác nhau, cần đối chiếu văn bản chính thức), có hiệu lực từ ngày 05/9/2026. Văn bản quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018.
Phạm vi điều chỉnh gồm: xuất khẩu, nhập khẩu; tạm nhập tái xuất; tạm xuất tái nhập; chuyển khẩu; quá cảnh; gia công hàng hóa với nước ngoài; đại lý mua, bán hàng hóa với nước ngoài.
Theo thông tin tổng hợp, giấy phép đã được cấp theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP trước ngày nghị định mới có hiệu lực tiếp tục được thực hiện theo nội dung và thời hạn của giấy phép đó.
Bổ sung các nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu, nhập khẩu
Theo các phân tích của đơn vị tư vấn, Nghị định 292/2026/NĐ-CP bổ sung vào nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu và/hoặc nhập khẩu các mặt hàng sau:
- thuốc lá điện tử;
- thuốc lá nung nóng;
- kim cương thô;
- hàng hóa được sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức.
Doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt là đơn vị ủy thác hoặc thương mại điện tử xuyên biên giới, nên kiểm tra lại danh mục hàng hóa đang kinh doanh. Hàng hóa xuất nhập khẩu phải đáp ứng giấy phép, điều kiện và chính sách quản lý theo từng mặt hàng; nghị định cũng bỏ quy định phải hỏi cơ quan quản lý khi chưa có quy định cụ thể.
Tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập: gia hạn tối đa 2 lần
Với hoạt động tạm nhập tái xuất và tạm xuất tái nhập, nghị định quy định mỗi lô hàng được gia hạn tối đa 02 lần. Hàng hóa không được thay đổi hình dáng, công dụng hay đặc tính cơ bản, và không được tạo ra hàng hóa khác trong thời gian tạm nhập hoặc tạm xuất.
Hệ quả thực tế: doanh nghiệp cần lập kế hoạch thời hạn lưu giữ hàng hóa ngay từ đầu, tránh trường hợp hết số lần gia hạn mà chưa hoàn tất tái xuất.
Gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài
Đây là nhóm nội dung có nhiều thay đổi đối với doanh nghiệp sản xuất, gia công:
|
Nội dung |
Điểm mới |
|
Đối tượng quản lý |
Bổ sung linh kiện và bán thành phẩm |
|
Điều khoản hợp đồng gia công |
Sửa đổi, bổ sung các điều khoản bắt buộc |
|
Hàng dư thừa |
Có quy định xử lý cả trong quá trình thực hiện và sau khi kết thúc hợp đồng |
|
Định mức, tỷ lệ hao hụt |
Bổ sung định mức cho linh kiện, bán thành phẩm; khi thay đổi, các bên thỏa thuận bằng phụ lục hợp đồng trước khi thực hiện |
Doanh nghiệp đang thực hiện hợp đồng gia công nên rà soát định mức, hồ sơ xử lý hàng dư thừa và cân nhắc ký phụ lục khi có thay đổi.
Đại lý mua, bán hàng hóa với nước ngoài
Nghị định cho phép thuê thương nhân nước ngoài làm đại lý mua hàng ở nước ngoài, bên cạnh đại lý bán hàng, đồng thời quy định thủ tục xuất nhập khẩu đối với hàng hóa đại lý. Khi sử dụng mô hình này, hợp đồng đại lý cần thể hiện rõ quyền, nghĩa vụ, phương thức thanh toán, trách nhiệm về chất lượng và chứng từ hải quan.
Một số nội dung khác
- Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS): CFS hàng nhập khẩu nếu không bằng tiếng Anh thì phải dịch sang tiếng Việt và được thương nhân nhập khẩu xác thực; CFS hàng xuất khẩu có hiệu lực 5 năm, trừ khi pháp luật có quy định khác.
- Máy móc đã qua sử dụng: theo tài liệu tổng hợp, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ quy định việc nhập khẩu thay vì Thủ tướng như trước. Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an quyết định danh mục và cấp phép với hàng quốc phòng, an ninh.
- Văn bản hướng dẫn của bộ: các văn bản của bộ ban hành theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP tiếp tục áp dụng đến hết ngày 31/12/2026, trừ trường hợp có quy định khác.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì?
- Rà soát danh mục hàng hóa kinh doanh, đối chiếu với nhóm hàng cấm mới.
- Kiểm tra hợp đồng gia công, định mức và phương án xử lý hàng dư thừa.
- Theo dõi thời hạn tạm nhập tái xuất để không vượt quá số lần gia hạn cho phép.
- Cập nhật hợp đồng đại lý, ủy thác, chứng từ CFS.
- Theo dõi thông tư hướng dẫn của các bộ để cập nhật thủ tục.
Nghị định 292/2026/NĐ-CP tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu, gia công và đại lý với nước ngoài. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát hợp đồng, hồ sơ và quy trình để tránh rủi ro vi phạm. Nếu cần tư vấn hoặc soạn thảo hợp đồng thương mại quốc tế, quý khách có thể liên hệ Công ty Luật LAWPRO, hotline 0936 779 799.
