Tư vấn ly hôn

• By LAWPRO
• 16/08/2026

Khi quyết định ly hôn, nhiều vấn đề cần được giải quyết song song như quyền nuôi con, phân chia tài sản, nghĩa vụ cấp dưỡng và các khoản nợ chung. Việc nắm rõ quy trình, quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý sẽ giúp các bên chủ động hơn trong quá trình giải quyết. LAWPRO cung cấp dịch vụ tư vấn ly hôn phù hợp với từng hoàn cảnh, từ chuẩn bị hồ sơ đến làm việc tại Tòa án.

Ly hôn và vai trò của tư vấn pháp lý

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Việc hai người tự thỏa thuận sống riêng hoặc lập giấy cam kết không làm quan hệ hôn nhân chấm dứt về mặt pháp lý.

Những vấn đề cần xác định trước khi nộp hồ sơ

Một hồ sơ tư vấn ly hôn cần làm rõ sự tự nguyện của hai bên, quyền nuôi con, cấp dưỡng, tài sản, nợ và Tòa án có thẩm quyền. Đánh giá sớm giúp người yêu cầu chọn đúng loại đơn, chuẩn bị chứng cứ và tránh đưa ra yêu cầu chưa đủ căn cứ.

Ai có quyền yêu cầu ly hôn?

Vợ, chồng hoặc cả hai có quyền yêu cầu ly hôn. Người thân thích chỉ được yêu cầu trong trường hợp luật định, khi một bên không thể nhận thức, làm chủ hành vi và đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình nghiêm trọng.

Người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng; hạn chế này không loại trừ quyền yêu cầu của người vợ hoặc yêu cầu thuận tình của hai bên.

Phân biệt thuận tình và đơn phương ly hôn

Việc lựa chọn đúng hình thức quyết định cách lập hồ sơ, thẩm quyền theo lãnh thổ và trình tự Tòa án áp dụng.

Tiêu chí	Thuận tình ly hôn	Đơn phương ly hôn
Bản chất	Là trường hợp vợ chồng cùng tự nguyện chấm dứt quan hệ hôn nhân và đã thống nhất được các vấn đề liên quan.	Là trường hợp một bên yêu cầu ly hôn do vợ/chồng không đồng ý hoặc không thể thống nhất các vấn đề trong hôn nhân.
Điều kiện áp dụng	Hai bên tự nguyện ly hôn, đồng thời thỏa thuận được về việc nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản và các nghĩa vụ liên quan.	Một bên yêu cầu ly hôn khi có căn cứ cho thấy hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài hoặc mục đích hôn nhân không đạt được.
Trường hợp thường gặp	Vợ chồng đã thống nhất ly hôn, không tranh chấp về con chung, tài sản hoặc đã có phương án giải quyết rõ ràng.	Một bên không đồng ý ly hôn, không hợp tác ký đơn, có hành vi bạo lực gia đình, vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng hoặc phát sinh tranh chấp về con, tài sản.
Thỏa thuận về con và tài sản	Bắt buộc phải có sự thống nhất giữa hai bên; Tòa án chỉ công nhận khi thỏa thuận bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.	Các vấn đề về con, tài sản sẽ được Tòa án xem xét, giải quyết nếu các bên không tự thỏa thuận được.
Trường hợp chuyển sang hình thức khác	Nếu trong quá trình giải quyết phát sinh tranh chấp về con hoặc tài sản, vụ việc có thể được giải quyết theo thủ tục ly hôn đơn phương.	Không phụ thuộc vào việc bên còn lại có ký đơn hay không; một bên vẫn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.
Mức độ phức tạp	Thường đơn giản hơn do các bên đã thống nhất trước các nội dung quan trọng.	Thường phức tạp hơn do cần thu thập chứng cứ, hòa giải và giải quyết các vấn đề tranh chấp.
Nên lựa chọn khi	Hai bên cùng mong muốn ly hôn và có thể thống nhất toàn bộ vấn đề liên quan đến hôn nhân.	Một bên không đồng ý, né tránh, có hành vi vi phạm nghiêm trọng hoặc hai bên không thể thống nhất về con chung, tài sản.

Hồ sơ ly hôn cần chuẩn bị

Thành phần hồ sơ phụ thuộc hình thức ly hôn và yêu cầu cụ thể. Tòa án có thể yêu cầu bổ sung nếu thông tin về quan hệ hôn nhân, nơi cư trú, con hoặc tài sản chưa rõ.

Giấy tờ cơ bản

Hồ sơ thường gồm:

• Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn hoặc đơn khởi kiện ly hôn;
• Bản chính giấy chứng nhận kết hôn hoặc bản trích lục nếu bản chính bị mất;
• Giấy tờ định danh của vợ và chồng;
• Giấy khai sinh của con chung;
• Tài liệu về nơi cư trú, làm việc của các bên khi cần xác định thẩm quyền;
• Giấy tờ về tài sản và khoản nợ nếu yêu cầu Tòa án giải quyết;
• Chứng cứ liên quan đến việc nuôi con, cấp dưỡng hoặc căn cứ ly hôn.

Giấy xác nhận cư trú không bắt buộc trong mọi hồ sơ. Người nộp đơn cần cung cấp đủ thông tin xác định nơi cư trú, làm việc; Tòa án có thể yêu cầu bổ sung khi dữ liệu chưa rõ.

Hồ sơ thuận tình ly hôn

Đơn yêu cầu phải có chữ ký hoặc điểm chỉ của cả vợ và chồng. Kèm theo đơn là tài liệu chứng minh thỏa thuận về chấm dứt hôn nhân, nuôi con và chia tài sản có căn cứ, hợp pháp.

Hai bên nên lập nội dung thỏa thuận theo từng vấn đề, tránh chỉ ghi chung chung “tự thỏa thuận”. Nếu không yêu cầu Tòa án chia tài sản, cần thể hiện rõ tài sản do hai bên tự giải quyết hoặc không có yêu cầu trong vụ việc này.

Hồ sơ ly hôn đơn phương

Đơn khởi kiện phải đáp ứng nội dung theo Bộ luật Tố tụng dân sự; Mẫu số 23-DS có thể dùng để tham khảo. Hồ sơ cần trình bày diễn biến hôn nhân, yêu cầu về con, tài sản, nợ và chứng cứ kèm theo.

Chứng cứ về bạo lực hoặc vi phạm nghĩa vụ có thể là biên bản, hồ sơ y tế, tin nhắn, hình ảnh, dữ liệu ghi âm, ghi hình hoặc lời khai. Tòa án đánh giá các tài liệu trong mối liên hệ tổng thể.

Thẩm quyền và quy trình giải quyết ly hôn

Từ ngày 1/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền sơ thẩm các vụ việc hôn nhân và gia đình. Tòa án nhân dân cấp tỉnh chủ yếu giải quyết phúc thẩm đối với bản án, quyết định của Tòa án khu vực bị kháng cáo hoặc kháng nghị.

Nộp hồ sơ tại Tòa án nào?

Đối với thuận tình ly hôn, Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong hai bên cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết.

Đối với đơn phương ly hôn, nguyên tắc chung là nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc. Hai bên có thể thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi nguyên đơn cư trú hoặc làm việc giải quyết. Nếu không biết nơi cư trú, làm việc hiện tại của bị đơn, cần cung cấp địa chỉ cuối cùng hoặc thông tin liên quan để Tòa án xem xét.

Vụ việc có yếu tố nước ngoài vẫn được sơ thẩm tại Tòa án nhân dân khu vực, nhưng việc tống đạt và ủy thác tư pháp có thể kéo dài thời gian xử lý.

Quy trình thuận tình ly hôn

Sau khi thụ lý, Tòa án xem xét tài liệu và hòa giải đoàn tụ. Thời hạn chuẩn bị xét đơn thông thường là một tháng; nếu cần giám định hoặc định giá, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá một tháng. Khi hai bên vẫn tự nguyện và thỏa thuận hợp pháp, Tòa án ra quyết định công nhận.

Quy trình ly hôn đơn phương

Người khởi kiện nộp đơn và tài liệu kèm theo. Sau khi hồ sơ đủ điều kiện, Tòa án thông báo nộp tạm ứng án phí, thụ lý vụ án, yêu cầu các bên giao nộp chứng cứ và tổ chức hòa giải, trừ trường hợp không thể hoặc không được hòa giải.

Nếu các bên không đoàn tụ và không thống nhất được toàn bộ nội dung, Tòa án đưa vụ án ra xét xử. Thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án hôn nhân và gia đình thông thường là bốn tháng từ ngày thụ lý; vụ án phức tạp hoặc có trở ngại khách quan có thể được gia hạn không quá hai tháng. Sau quyết định đưa vụ án ra xét xử, phiên tòa thường phải được mở trong một tháng, hoặc hai tháng nếu có lý do chính đáng.

Đây là thời hạn tố tụng, không phải cam kết vụ việc chắc chắn kết thúc trong bốn hoặc sáu tháng. Tống đạt, định giá, tạm đình chỉ hoặc ủy thác tư pháp có thể làm thời gian thực tế kéo dài.

Quyền nuôi con và cấp dưỡng sau ly hôn

Cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ chăm sóc và giáo dục con sau khi hôn nhân chấm dứt. Việc giao con phải đặt lợi ích của con lên trước mong muốn riêng của cha hoặc mẹ.

Thỏa thuận và tiêu chí giao con

Vợ chồng có quyền thỏa thuận người trực tiếp nuôi con, quyền thăm nom và nghĩa vụ của mỗi bên. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con; với con từ đủ 7 tuổi, phải xem xét nguyện vọng của con.

Tòa án xem xét điều kiện chăm sóc, nơi ở, thu nhập, thời gian dành cho con, sự ổn định và quá trình trực tiếp nuôi dưỡng. Thu nhập cao hơn không phải yếu tố duy nhất quyết định.

Con dưới 36 tháng tuổi

Con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Quy định này không có nghĩa người mẹ luôn đương nhiên được nuôi con. Tòa án vẫn xem xét điều kiện thực tế và sự an toàn, ổn định của trẻ.

Nghĩa vụ cấp dưỡng

Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng. Mức cấp dưỡng do cha mẹ thỏa thuận dựa trên thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con; nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định.

Pháp luật không ấn định mức phổ biến bằng 15–30% thu nhập cho mọi trường hợp. Cấp dưỡng có thể được thực hiện định kỳ hoặc một lần theo thỏa thuận, đồng thời có thể thay đổi khi khả năng của người cấp dưỡng hoặc nhu cầu của con thay đổi.

Chứng cứ cần chuẩn bị

Người có yêu cầu nên chuẩn bị tài liệu về thu nhập, nơi ở, quá trình chăm sóc và chi phí học tập, y tế, sinh hoạt của con.

Chia tài sản và xử lý nợ khi ly hôn

Tài sản chỉ được giải quyết khi các bên có yêu cầu hoặc đưa ra thỏa thuận đề nghị Tòa án công nhận. Trước khi chia, cần xác định chế độ tài sản vợ chồng, nguồn gốc tài sản và nghĩa vụ liên quan.

Xác định tài sản chung, tài sản riêng

Tài sản tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập từ lao động, kinh doanh và những tài sản khác theo luật thường thuộc khối tài sản chung. Tài sản có trước hôn nhân, được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc được chia riêng hợp pháp thường là tài sản riêng.

Người cho rằng một tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng phải cung cấp chứng cứ. Nếu không chứng minh được đó là tài sản riêng, tài sản có thể được xác định là tài sản chung theo quy định.

Nguyên tắc chia tài sản chung

Tài sản chung về nguyên tắc được chia đôi nhưng có tính đến hoàn cảnh, công sức đóng góp, hoạt động kinh doanh và lỗi trong vi phạm nghĩa vụ vợ chồng; lao động gia đình được xem như lao động có thu nhập. Vì vậy, kết quả không nhất thiết luôn là 50/50.

Nhà đất và tài sản kinh doanh

Đối với nhà đất, cần kiểm tra nguồn gốc, thời điểm hình thành, người đứng tên, tiền đóng góp và tình trạng thế chấp. Nếu không thể chia bằng hiện vật, Tòa án có thể giao tài sản cho một bên và yêu cầu thanh toán phần chênh lệch cho bên còn lại.

Tài sản phục vụ kinh doanh, phần vốn góp hoặc cổ phần cần được định giá và xem xét khả năng duy trì hoạt động. Việc giao tài sản cho người đang trực tiếp kinh doanh có thể được cân nhắc nhưng phải bảo đảm quyền lợi về giá trị của bên kia.

Nợ chung và nợ riêng

Không phải mọi khoản vay phát sinh trong thời kỳ hôn nhân đều là nợ chung. Nghĩa vụ chung thường liên quan đến giao dịch do hai bên cùng thỏa thuận, nhu cầu thiết yếu của gia đình, việc quản lý tài sản chung hoặc hoạt động vì lợi ích chung.

Khoản nợ được một bên xác lập cho nhu cầu riêng, không phục vụ gia đình hoặc phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật có thể là nghĩa vụ riêng. Cần kiểm tra hợp đồng vay, mục đích sử dụng tiền, dòng tiền và ý kiến của chủ nợ trước khi đề nghị Tòa án phân định.

Lưu ý giúp hạn chế tranh chấp khi ly hôn

Một chiến lược phù hợp cần bảo vệ quyền lợi nhưng không làm xung đột gia đình nghiêm trọng hơn, đặc biệt khi hai bên còn phải phối hợp nuôi con.

Ưu tiên thỏa thuận có nội dung cụ thể

Thỏa thuận nên ghi rõ tài sản, giá trị, thời điểm bàn giao, nghĩa vụ thuế, khoản nợ, người nuôi con, lịch thăm nom và phương thức cấp dưỡng. Nội dung càng rõ thì nguy cơ phải tiếp tục tranh chấp sau ly hôn càng thấp.

Nếu có bạo lực, đe dọa hoặc chênh lệch nghiêm trọng về khả năng thương lượng, người bị ảnh hưởng không nên ký văn bản khi chưa hiểu đầy đủ hậu quả pháp lý.

Bảo toàn tài liệu và chứng cứ

Các bên nên sao lưu giấy tờ tài sản, hợp đồng vay, hồ sơ của con và dữ liệu liên quan; không tự ý hủy hoặc che giấu chứng cứ. Khi có bạo lực hoặc nguy cơ mất an toàn, cần ưu tiên bảo vệ bản thân và liên hệ cơ quan có thẩm quyền.

Án phí và lệ phí

Lệ phí sơ thẩm đối với yêu cầu thuận tình ly hôn và án phí sơ thẩm đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp tài sản hiện ở mức 300.000 đồng, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải chịu. Khi có tranh chấp tài sản, án phí được tính theo giá trị phần tài sản có tranh chấp và nghĩa vụ mỗi bên phải chịu theo quy định.

Chi phí định giá, giám định, ủy thác tư pháp và luật sư là các khoản khác, phụ thuộc yêu cầu thực tế của vụ việc.

Dịch vụ tư vấn ly hôn của LAWPRO

LAWPRO hỗ trợ khách hàng đánh giá hình thức ly hôn, chuẩn bị hồ sơ và xử lý các vấn đề về con, tài sản, nợ và cấp dưỡng.

Tùy hồ sơ, LAWPRO có thể hỗ trợ:

• Lựa chọn hình thức ly hôn và kiểm tra thẩm quyền;
• Soạn đơn, bản trình bày và thỏa thuận;
• Tư vấn quyền nuôi con, cấp dưỡng, tài sản và nợ;
• Thu thập, hệ thống hóa chứng cứ;
• Đại diện theo ủy quyền và bảo vệ quyền lợi tại Tòa án;
• Hỗ trợ kháng cáo, thi hành bản án hoặc quyết định.

LAWPRO tiếp nhận thông tin về quan hệ hôn nhân, con chung, tài sản, nợ và nơi cư trú của các bên. Luật sư kiểm tra hồ sơ, nhận định vấn đề cần giải quyết và đề xuất lộ trình phù hợp.

Sau khi thống nhất phạm vi dịch vụ, LAWPRO hỗ trợ hoàn thiện đơn, sắp xếp chứng cứ, nộp hồ sơ và tham gia các hoạt động tố tụng cần thiết. Dịch vụ không đồng nghĩa Tòa án chắc chắn chấp nhận mọi yêu cầu; kết quả phụ thuộc vào thỏa thuận, chứng cứ và quy định áp dụng cho từng trường hợp.

Kết luận

Quyết định ly hôn không chỉ chấm dứt quan hệ vợ chồng mà còn kéo theo nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến con chung, tài sản và nghĩa vụ của các bên. Vì vậy, tư vấn ly hôn từ sớm sẽ giúp mỗi bên hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lựa chọn phương án phù hợp với hoàn cảnh của mình. Trên cơ sở hồ sơ cụ thể, LAWPRO đưa ra giải pháp pháp lý phù hợp và đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình giải quyết vụ việc.

Xem thêm: Tư vấn chia tài sản ly hôn